Monday, July 07, 2008

Κυπριανός: the unofficial biography

«Ο Έλληνας αν και σπάνια αποκτά δύναμη όταν την αποκτήσει μεθά απ’ αυτήν και από αξιοκατάκριτος συκοφάντης μεταβάλλεται σε πλεονέκτη τύραννο.. .»
Έτσι έγραψε ο William Turner το 1815 για τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό. (είναι ξένος όμως οπότε η γνώμη του δεν μετρά και τα έγραψε εκ του πονηρού.)

Ο Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στον Στρόβολο (τρανή απόδειξη ότι δεν είναι μόνο οι Παφίτες που γίνονται Αρχιεπίσκοποι σε αυτό το νησί.) Όπως στις μέρες μας στόχος κάθε οικογένειας είναι να έχει ένα παιδί στη δημόσια υπηρεσία ή σε καμιά τράπεζα, το όνειρο κάθε οικογένειας εκείνη την εποχή ήταν να έχει τουλάχιστον ένα παιδί να «σταδιοδρομεί» σε τομείς που σχετίζονταν με την Εκκλησία. Hence το άγχος να γεννήσουν αγόρια. Ο Κυπριανός λοιπόν, στάληκε πακέτο στο θείο του που ήταν μοναχός στη Μονή Μαχαιρά όπου και έλαβε την πρώτη του μόρφωση.

Σε κάποια φάση τον έστειλαν να κάνει έρανο στη Μολδαβία για το μοναστήρι, αλλά αυτός κατάφερε να παρακολουθήσει ανώτερα θεολογικά και φιλολογικά μαθήματα στη Μολδαβία και Ρουμανία, με τη βοήθεια του ηγεμόνα Μιχαήλ Σούτσου. Έμεινε στο εξωτερικό συνολικά 19 χρόνια. Βασικά πήγε για έρανο και απέκτησε PhD. Όπως και με την υποτροφία Fulbright. Την πιάνουν για να σπουδάσουν και χάνονται στα εξωτερικά. Επιδή έζησε στη Ρουμανία την περίοδο που δημιουργήθηκε η Φιλική Εταιρεία, πολλοί του χρεώνουν ότι ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Επιδή σπούδασες στο Λονδίνο στα swinging sixties, δεν σημαίνει ότι ήξερες τους Beatles.

Επιστρέφοντας πίσω στην Κύπρο ήταν over qualified για ένα απλό μοναστήρι και βρέθηκε στην Αρχιεπισκοπή ως βοηθός του Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου. Επιδή ο Χρύσανθος ήταν με το ένα πόδι μέσα στον τάφο, ο Κυπριανός ανέλαβε ενεργό δράση σε όλους τους τομείς της εκκλησίας και φρόντισε να βάλει και το άλλο πόδι του Αρχιεπισκόπου μέσα στον τάφο.

Το 1804 χειρίστηκε με επιτυχία μια εξέγερση (Οθωμανών, λόγω φτώχειας) αποτρέποντας τους εξεγερθέντες Οθωμανούς από του να λεηλατήσουν την Αρχιεπισκοπή και να προβούν σε διάφορες άλλες βιαιότητες εναντίον των Χριστιανών κατοίκων της Λευκωσίας, αλλά αναμίχθηκε ενεργά και στα όσα επακολούθησαν, μέχρι την τελική καταστολή της εξέγερσης. Αναμίχθηκε, εκ μέρους του αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, στις διαπραγματεύσεις για παράδοση των εξεγερθέντων, αλλά επίσης χειρίστηκε το όλο ζήτημα των δαπανών του τουρκικού στρατεύματος το οποίο είχε σταλεί στην Κύπρο για καταστολή του κινήματος. Τα χρέη της Αρχιεπισκοπής ανήλθαν τότε περίπου σε 2.000.000 γρόσια, το δε όλο πρόβλημα της αποπληρωμής τους, με επιβολή ειδικής (έκτακτης) βαριάς φορολογίας επί των Χριστιανών, ανέλαβε να χειριστεί ο Κυπριανός (να τα μαζέψει αυτός –δώστε για την ανάπαυση της ψυχής σας, δώστε-). Μαζεύτηκαν πολλά χρήματα αλλά τα χρέη δεν εξοφλήθηκαν, αντίθετα αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, και είναι άγνωστο πώς χρησιμοποιήθηκαν, και πού, από τον Κυπριανό. Πιθανότατα ένα μέρος των χρημάτων αυτών χρησιμοποιήθηκε υπέρ των πολιτικών φίλων του ιδίου του Κυπριανού, προς προώθηση των φιλοδοξιών του (βλέπε στη συνέχεια).

Το δε χρέος 2.000.000 μην το ξεχάσετε, θα το ξαναβρούμε και αυτό στη συνέχεια.

Το 1810 έγινε Αρχιεπίσκοπος the good old church way. Με δολοπλοκίες και ύποπτο τρόπο (τι μου θυμίζει τώρα αυτό?). Οι υποστηρικτές του Κυπριανού διέδιδαν, ασφαλώς όχι εν αγνοία του, ότι ήταν απαράδεκτο να κυβερνάται η Κυπριακή Εκκλησία από μόνη την οικογένεια του αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου (τώρα αυτό γιατί μου θυμίζει Aristo Developers?). Πέρα όμως από τις διαδόσεις, η παράταξη του Κυπριανού, προχώρησε και σε ενέργειες καθόλα απαράδεκτες κατά του υπέργηρου και άρρωστου αρχιεπισκόπου που είχε ήδη προσφέρει κατά τη διάρκεια της μακράς αρχιεπισκοπείας του σημαντικές υπηρεσίες: με διάφορες παραστάσεις και με διάφορους τρόπους που πιθανότατα περιελάμβαναν και εξαγορασμούς, οι άνθρωποι του Κυπριανού - πιθανώς και με προσωπική συμμετοχή του ιδίου - κατόρθωσαν να πείσουν τις οθωμανικές αρχές να εκδώσουν αυτοκρατορικό διάταγμα για εξορία του Χρυσάνθου και του ανεψιού του, επισκόπου Κιτίου Χρυσάνθου (everybody was called Χρύσανθος). Πράγματι, ο γέρος και άρρωστος αρχιεπίσκοπος οδηγήθηκε, τον Ιούνιο 1810, στο δρόμο της εξορίας στην Εύβοια. Σχεδόν ταυτόχρονα με το αυτοκρατορικό διάταγμα εξορίας του δευτέρου έφθασαν στην Κύπρο και τα σχετικά σουλτανικά έγγραφα με τα οποία ο Κυπριανός διορίζετο νέος αρχιεπίσκοπος Κύπρου (σύμπτωση! σύμπτωση!).

Η χειροτονία του Κυπριανού αρχικά δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί εφόσον ο προκάτοχος του, αν και στάληκε στην εξορία, ωστόσο βρισκόταν ακόμη στη ζωή και δεν είχε καθαιρεθεί ούτε και υποβάλει παραίτηση και συνεπώς ο θρόνος του δεν ήταν κενός. Επενέβη τότε το Οικουμενικό πατριαρχείο, που με δυο επιστολές του - που κρίνονται ως αντικανονικές - διέτασσε τη χειροτονία του Κυπριανού. Απειλήθηκε τότε σοβαρή εκκλησιαστική κρίση. Ωστόσο την 1η Οκτωβρίου 1810 ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος πέθανε στην εξορία του, οπότε το κώλυμα της χειροτονίας του Κυπριανού ξεπεράστηκε. Η χειροτονία του ως νέου αρχιεπισκόπου Κύπρου έγινε στις 30 Οκτωβρίου 1810.

Το 1812 ίδρυσε την Ελληνική Σχολή Λευκωσίας (Παγκύπριο Γυμνάσιο) για να αποφοιτήσουν από εκεί όλα τα λαμπρά μυαλά της Κύπρου. Μετά, το 1900 ίδρυσαν οι Άγγλοι την Αγγλική Σχολή Λευκωσίας για τα υπόλοιπα λαμπρά μυαλά της Κύπρου, και έκτοτε υπάρχει πληθώρα λαμπρών μυαλών σε αυτή τη χώρα.

Όντας chartered accountant, o Κυπριανός βελτίωσε τα οικονομικά της Αρχιεπισκοπής (πληροφοριακά να αναφέρω ότι πριν τα ξενοδοχεία, η εκκλησία μονοπωλούσε την εμπορία σιτηρών. Έπαιρναν όλη την παραγωγή σε τιμές πού καθόριζαν οι ίδιοι και κατόπιν είτε την εξήγαν είτε την πωλούσαν σε ψηλές τιμές (αυτό το trick συνέβηκε περισσότερο από μια φορά). Ο Κυπριανός ζούσε με πολυτέλεια στην Αρχιεπισκοπή όπου φιλοξενήθηκαν και πολλοί ξένοι περιηγητές της εποχής που έζησαν από κοντά την αρχιεπισκοπική χουβαρντοσύνη με τα χρήματα του λαού. Είναι όμως όλοι ξένοι και δεν χρειάζεται να τους πιστέψουμε.

Ενώ υπάρχει record ότι υποσχέθηκε υλική βοήθεια στην Φιλική Εταιρεία και ότι ήρθε Φιλικός να την παραλάβει, δεν υπάρχει πουθενά record τι ύψους ήταν τελικά η βοήθεια και αν τελικά την έδωσε. Λεπτομέρειες. Οι Κύπριοι ξεσηκώθηκαν σε συμπαράσταση της Ελλάδας and that’s all you need to know.

Τώρα για το 1821, όντως εκτελέστηκε από τους Τούρκους, και όντως η κατηγορία ήταν ότι προσπαθούσε να εξεγείρει τους Χριστιανούς εναντίον των Οθωμανικών Αρχών. Θυμάστε όμως το χρέος των 2.000.000 γροσίων? Rumor has it, ότι ο Τούρκος διοικητής (ο γνωστός Κουτσιούκ Μεχμέτ) ήθελε να το πληρωθεί εδώ και τώρα, και λιμπίστηκε την περιουσία της Εκκλησίας. Τους πρόσαψε την κατηγορία της επανάστασης (εύκολο και γρήγορο) και καθάρισε. Οι Τούρκοι έβαλαν χέρι στην περιουσία της Εκκλησίας και ο Κυπριανός έγινε local hero και εθνομάρτυρας. Everybody happy.

Από όλο το πιο πάνω, το εκπαιδευτικό μας σύστημα συγκράτησε τα ακόλουθα:

Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός – ίδρυση Παγκυπρίου Γυμνασίου – μέλος Φιλικής Εταιρείας – δολοφονήθηκε άγρια το 1821 – εθνομάρτυρας – Βασίλης Μιχαηλίδης- η ρωμιοσύνη εννα χαθεί όντας ο κόσμος λείψει.



Κύρια πηγή για τις ημερομηνίες (πόσα να θυμάμαι) και το φρεσκάρισμα γεγονότων η ιστοσελίδα του κλιμάκιου πληροφορικής της δημοτικής εκπαίδευσης του υπουργείου παιδείας (surprisingly) και μια διάλεξη του Μιχάλη Μιχαήλ που παρακολούθησα για την Οθωμανοκρατία και την Κύπρο στο ΕΛΕΥΣΙΣ.

19 Comments:

At 07 July, 2008 13:15, Blogger Μπατίστας said...

Drakouna kala ta les gia ton Kipri alla kapou sto telos ta xalases ligo. O Mehmet mpori na limpistike tin periousia alla se kamia periptosi den mporouse na tis vali xeri logo tou afstirou elegxou, alla den einai xoros edo gia na epektathoume.

O kirioteros logos gia tous apagxonismous itan i apotropi eksegersis kai stin kipro,afou ta panta dioikountan apo tous papades kai i diatagi irthe apo tin konstantinoupoli.

 
At 07 July, 2008 13:15, OpenID roam365 said...

what a wonderful and high in education value post!

εν πειράζει αν μη τι άλλο εχουμε μιαν όμορφη πλατεία τζαι ενα μνημείο...(τζαι δίπλα ταπέλλα της ΟΧΕΝ , τζαι πάνω στο σχολείο της φανερωμένης τον δικέφαλο αετό)

 
At 07 July, 2008 13:35, Blogger Cake said...

Τέλεια η περίληψη σου Δρακούνα! Θυμούμαι τον Μιχαλάκη (ήταν καθηγητάκης μου), που μας εμίλαν για την ιστορία του Κυπριανού, τζαι παρόλο που ήταν απίστευτα ενδιαφέρον, ως τυπικά ανώριμο πλάσμα όποτε άκουα Σούτσος εφύρνουμουν μαντές τζαι ήταν το πιό αστείο πράμαν του κόσμου :-)

 
At 07 July, 2008 14:10, Blogger Antonis said...

Επειδή τούτοι οι αρκόπελλοι εν πιάς τον έναν φάκκα τον πας τον άλλον, απλά αναφέρω for the record ότι ο Χρύσανθος είσιεν έναν προκομμένον γιόν που έπιασεν κάμποσα ριάλλια τζαι επήεν στην Βενετίαν. Για τους κακεντρεχείς που θα σκεφτούν πώς γίνεται Αρχιεπίσκοπος να έσιει γιόν, έκαμεν τον πριν να γίνει κληρικός. Τωρά πότε επρόλαβεν να παντρευτεί, να κάμει γιόν, να γίνει μοναχός τζαι μετά να χειροτονηθεί σε ούλλους τους βαθμούς ως τον αρχιεπίσκοπον ένας θεός ιξέρει...

 
At 07 July, 2008 14:19, Blogger Marios said...

Ευτυχώς που ο Κυπριανός 'έσωσεν' τον Ελληνισμό που τον αφανισμό! Γιατί αν δεν των έσωννεν ήταν να παττίσει η ΕτΚ...

 
At 07 July, 2008 15:06, Anonymous Anonymous said...

drakouna z bak! wb drakouna :p
exclnt post

 
At 07 July, 2008 16:40, Anonymous Anonymous said...

drakounoua to 8ema einai kai epikairo afou tin kuriaki nomizo o politis e3edose to xroniko pali me 8ema ton Kupriano. den to diavasa gt den einai online (to kataggelo btw:P) alla upo8eto oti 8a einai kali pigi pliroforion episis.

endiaferon btw en eixa idea gia kanena apo auta....

maria

 
At 07 July, 2008 20:21, OpenID liberatedboy said...

egw thimoumai mono to poiima tou mixailidi..

 
At 07 July, 2008 21:25, Blogger Diasporos said...

Δρακούνα εκτίμησα το πόστ πολλά. Είμαι ττόππουζος πάνω στην ιστορίαν της Κύπρου (το σχολείον φταίει).

Όστε έτσι επαίχτην η κουβέντα?

I thought that intrigue was part of the English Court, not 1800's Cyprus.

 
At 07 July, 2008 22:31, Blogger Kai Na Katharisoume Tous Kakomoutsounous said...

Εβλοημένη να 'σε κόρη μου τζαι να σε σσιέπη που τ' άψη ο θεός μας.

 
At 07 July, 2008 23:57, Anonymous Anonymous said...

exeretiko..
tze mia filiki diorthosi...i exeyersi tou 1804 itan dikinotiki..mpori na pi kapios oti itan tze ena pou ta apokorifomata [san kipriaki epanastasi mpori na onomasti to 1833 me tis 3 exeyersis tou] mias siras dikinotikon kinimaton pou xekinisan sta mesa tou proiyoumenou eona enantia stin nea taxi ton foroispraktoron [enikiazan tous forous tze esinaan tous me to azimioto]...
simfona me ton kirri [yia to 1804]..
"οι χωριατες απο την μεσαορια ιδιως τουρκοι μουσουλμανοι και αλλοι [προφανως ελληνες και λινοβαβακοι οπως λεγουν οι επιστολες του γαλλου προξενου, που ειναι μια αποτις βασικες πηγες, ερχονται στην λευκωσια στις 10 μαρτιου του 1804, μετα απο πολιορκια μπαινουν μεσα..."
sto telos ekapsan to arhontiko tou hadjiyeoryaki kornesiou [allo koumasi tis periodou]....

kanoniki laiki exeyersi..o kiprianos itan mesa me tous prouhontes fisika...
ton pasa tis periodou i kodikes tis ekklisias anaferoun ton san
"ο ημετερος ελ σεγιτ [το ονομα του], ο φιλος μας ελ σεγιτ]"
αν-λιν

 
At 08 July, 2008 02:18, Anonymous BeN-Q said...

to pisteue tse mi ereuna mallon en gia touta ta pramata pou to efkalan...

En kairos na mpoun stin alisida me ta onomata Hitler, Stalin, Mao ktl kai onomata pou ton xwro tis ekklisias..
En megales oi zimies pou ekaman kai kamnoun toutoi oi Agioi an8rwpoi..

Alla tse meis tsiame! Pistoi proskinites! Skata sta moutra mas...

 
At 08 July, 2008 07:34, Blogger Cake said...

Το πιό αστείο σημείο είναι ότι η Εκκλησία της Κύπρου, 'πολεμούσε' τους Μασόνους ως υποχείρια του διαβόλου, γιατί διέδιδαν ιδέες περί Ελληνισμού, οι οποίες υπονόμευαν την τότε εξουσία, η οποία φυσικά έδινε πάρα πολλά προνόμια (κυρίως οικονομικά) στην Εκκλησία.

 
At 08 July, 2008 16:09, Anonymous Anonymous said...

ma ti skata esy zieis gia na grafeis????

 
At 08 July, 2008 19:02, Blogger Μπατίστας said...

el seyyid, dld, arxigos, kirios, apogonos tou profiti!!!

 
At 08 July, 2008 19:11, Blogger BlaCk piTt said...

ben-q σκάσε!

 
At 10 July, 2008 22:50, Anonymous Horaitisa said...

http://www.secularism.org.uk/uploads/debaptism.pdf

Lete na fkaloume ena katalilo yia tin Ekklisia tis Kipru?

 
At 13 July, 2008 23:15, Blogger Μιχάλης said...

Μια διόρθωση αν επιτρέπεται.

Η εξέγερση του 1804 δεν ήταν η μόνη "δικοινοτική" όπως χαρακτηρίστηκε.

Υπήρξαν και άλλες...

Δρακούνα, χαίρομαι που διαβάζω ότι παρακολούθησες τη διάλεξη μου. Δεν το ήξερα και σε ευχαριστώ... :-)

 
At 10 November, 2008 14:54, Anonymous Roseanne said...

This is great info to know.

 

Post a Comment

Links to this post:

Create a Link

<< Home


ΠΡΟΣΟΧΗ: Το blog βλάπτει σοβαρά την υγεία όλων όσων δεν διαθέτουν χιούμορ.