Wednesday, January 03, 2007

Η υποκειμενικότητα στα βιβλία

Διαβάζεις ένα βιβλίο. Εκεί που διαβάζεις νομίζεις ότι είδες την Αποκάλυψη, σου ήρθε ένα φλας. Νομίζεις ότι αυτό που διάβασες είναι και πολύ deep και profound και τρομερό.

Η απορία: Πως ξεχωρίζεις τις αμπελοφιλοσοφίες στα βιβλία από το real thing, αυτό που θα κρατήσει στο χρόνο και θα ενθουσιάσει και άλλες γενιές?

Η απάντηση: Δεν μπορείς να τα ξεχωρίσεις. Το πόσο βαθύ είναι ένα βιβλίο και πόσα μηνύματα περνά είναι καθαρά υποκειμενικό θέμα. Προσωπικά μπορεί να πιστεύω ότι η Jane Austen είπε τρομερές αλήθειες για το θέμα «σχέσεις» που ακόμα και 300 χρόνια αργότερα διαβάζονται και βγάζουν νόημα όπως όταν τα έγραψε το 1792. Για άλλους η Austen είναι μια αγάμητη Εγγλέζα που είχε μανία με το matchmaking. Υποκειμενικότητα. Είχα παλαιότερα γράψει ότι προσωπικά δεν καταλαβαίνω το Μυριβήλη, δεν βλέπω που είναι το μεγαλείο του και κάνει και χάλια διαφήμιση για την Ελλάδα. Μου είπαν ότι επειδή εγώ δεν τον καταλαβαίνω δεν σημαίνει ότι δεν είναι μεγάλος. Δεκτό. Αλλά τι σόι μεγάλος θέλεις να ονομάζεσαι όταν (νομίζει ότι) σε καταλαβαίνει μόνο μια μικρή μερίδα ελίτ? Είναι αυτό ιερός σκοπός να έχεις?

Ουδέποτε διαβάζω κριτικές για βιβλία. Όσες φορές αγόρασα ένα βιβλίο βασιζόμενη πάνω σε κριτική που διάβασα κάπου, εξελίχθηκε σε μεγάλη απογοήτευση. Τελευταίο παράδειγμα ήταν τα «Κινέζικα Κουτιά» της Σώτης Τριανταφύλλου. Διάβασα το βιβλίο αλλά προσωπικά με άφησε παγερά αδιάφορη ο αποξενωμένος ντετέκτιβ Μαλόουν της και το κόλλημα της συγγραφέα με τη Νέα Υόρκη. Μου θύμισε προσπάθεια συγγραφής έργου νουάρ, που δεν μου αρέσουν. Βρήκα τις περιγραφές της Νέας Υόρκης τόσο πιστές και λεπτομερείς που δεν θα μπορούσα να σκεφτώ την ιστορία με άλλο σκηνικό και να πω οκ, μιλά για την αποξένωση στις μεγάλες πόλεις. Μπορεί η συγγραφέας να ήθελε απλώς να γράψει μια ιστορία για τη Νέα Υόρκη όπου και έζησε αρκετά χρόνια. Fair enough. Ευσεβάστως υποβάλλω ότι προσωπικά δεν με άγγιξε. Υποκειμενικότητα.

Η γιαγιά Μαγκάιβερ παλαιότερα διάβαζε Άρλεκιν, τώρα διαβάζει αισθηματικά μυθιστορήματα. Από αυτά τα «τύπος- τύπισσα- κάτι έχουν- τους περνά- happy ending». Μέχρι και αυτό-εκδιδόμενους Κυπρίους «λογοτέχνες» διαβάζει. Διαβάζει αυτά διότι, λέει, δεν θέλει να σκέφτεται πολύ. Και δεν ξέρω πως, αλλά καταφέρνει και ταυτίζεται ιδιαίτερα με ιστορίες τύπου «αυτή Χριστιανή, αυτός Μουσουλμάνος, παντρεύονται και μετακομίζουν στα βάθη της Ασίας και όταν η τύπισσα γεννά το 5ο τους παιδί της πιάνει καημός να επιστρέψει στην Ευρώπη. Και δώστου οδοιπορικό μέσα στα βουνά παρέα με τους Κούρδους που είναι ευγενικοί και αρχοντικοί άνθρωποι με βαθιά φιλοσοφία» (όπως και τους Ινδιάνους της Αμερικής). Εγώ θέλω να ξεράσω, αλλά η υποκειμενικότητα είναι ανθρώπινο δικαίωμα.

Η εξαίρεση της υποκειμενικότητας: Ο Paolo Coelho. Για να ταυτιστείς μαζί του πρέπει να είσαι ή σχιζοφρενής που βλέπει οράματα στο άσχετο (και υπάρχουν πολύ καλά χαπάκια γι’ αυτή την ασθένεια) ή να είσαι Βραζιλιάνα πουτάνα που ζει στη Γενεύη (πάρα πολύ πιθανό να είσαι. Μια πιθανότητα στα 7 εκατομμύρια.) Θέλει να γράψει παραμύθι? Θέλει να γράψει για σοβαρά issues? Τι θέλει να πει? Who knows? Who cares? Δεν υποφέρεται με τίποτα. Τουλάχιστον οι Κύπριοι αυτό αποκαλούμενοι «λογοτέχνες» δεν είναι παγκόσμιας εμβέλειας να επηρεάζουν ανυποψίαστες νοικοκυρές ανά το παγκόσμιο.

Προσοχή: Μην επιχειρήσετε να διαβάσετε βιβλίο του Coelho σε πτήση. Θα σας ωθήσει στην αεροπειρατεία.

25 Comments:

At 03 January, 2007 10:52, Anonymous shashoura said...

,,,,,,,,,,,,
:)

 
At 03 January, 2007 11:21, Blogger kounelos said...

Χρυσόστομος

 
At 03 January, 2007 11:50, Anonymous S said...

γιατί καλέ, δεν ήταν ωραίο παραμυθάκι ο Αλχημιστής; Το διάβασα μια Μεγάλη Παρασκευή απόγευμα όταν ήμουν πρωτοετής. Μετά βγήκα έξω με άγνωστη παρέα αμφιβόλου ποιότητας και ήπια αρκετά ποτά για να βγω να περπατάω μόνη μου στον ερημότοπο η ώρα 2 το πρωί αλλά ευτυχώς όχι αρκετά για να μην διαολοστείλω τον μαλάκα (είπαμε, αμφιβόλου ποιότητας η παρέα) που προσπαθούσε να απλώσει τα χέρια του πάνω μου.
Χμμμ...λες τελικά να έφταιγε ο Αλχημιστής για όλα αυτά;

 
At 03 January, 2007 12:21, Blogger drakouna said...

Αν σε είχε πραγματικά επηρεάσει ο Αλχημιστής, κανονικά θα έβλεπες στα μάτια του αμφιβόλου ποιότητας τύπου τον άντρα της ζωής σου και θα καθόσουν να τον περιμένεις στους αμμόλοφους.

Πάλι καλά να λες.

 
At 03 January, 2007 12:52, Anonymous S said...

χαχαχα, σωστά, σωστά... Φτηνά τη γλύτωσα (από τον Αλχημιστή εννοώ).

 
At 03 January, 2007 13:46, Blogger achilleas999 said...

emena pantos areskei mou polla o coelho, je pios eipe enigouei oti prepei na katalaveis to noima tou vivliou gia na sou aresei? To xilies kai mia nyxtes en pou ta oreotera paramythia ston kosmo je perkei oute 2 'noimata' px. opos ta 3 gourounakia, koritsaki me ta spirta mpla mpla, na men eshei. Aplos diavazo ta gia na perasei i ora prin na jimitho ospou na me parei o ypnos je meta einai kai poly glykys ypnos.

 
At 03 January, 2007 13:53, Blogger gelial said...

Ο μέρφι (με τους γνωστούς νόμους) γαμεί τον αλχημιστή :) :) :)
χρυσόστομη, μεγάλη πατάτα ο κοέλιο, άσε που τον αλχημιστή μου τον έχουν κάνει δώρο 3 (!) φορές (και ανακυκλώθηκε και τις τρεις, αφού το διάβασα βέβαια)

 
At 03 January, 2007 14:13, Blogger michaella said...

thimamai otan vgike to da vinci code pou akouga diaforous thriskoliptous na lene oti arnounte na to diavasoun giati prosvallei tis thriskeftikes tous gnoseis. panta edierotoumoun pos, afou einai toso pistoi kai sigouroi gia tis gnoseis tous, ena vivlio mporei na tous epireasei toso oste na fovountai na to diavasoun... it doesnt really make sense, does it?

theoro oti oso pio trained eisai sto diavasma vivlion, toso afxanontai oi ikanotites sou na diaxoriseis ton mitho apo tin alithia kai to fiction apo tin pragmatikotita. tora an eixes na diavaseis vivlio apo to 1997 kai sou leei kapios xafnika na piaseis na diavaseis dan brown, mallon tha exeis problima.

meros tis mageias omos tou vivliou einai na se kanei na pisteveis esto kai gia mia stigmoula mia fantastiki istoria...

oso gia ton alximisti, anikei stin katiogoria "den mas paratas leo ego". to diavasa mesa se mia mera, ena kalokairi prin 3-4 xronia kai meta nevriasa epidi skeftika oti mporousa na koimoumai toutes oles tis ores

 
At 03 January, 2007 14:49, Anonymous Γιώργος said...

Παναΐα μου! Νομίζω είμαι η Δρακούνα...

Μόνο για προσάναμμα κάμνει ο Κοέλιο. Οι ασυναρτησίες του φτάνουν σε απύθμενα βάθη, κάπου τζιαμαί κοντά στο Μουσκάλλη (μεν τον συγχίσετε με τον Μπουσκάλια, τζείνος θέλει δουλειά ακόμα για να φτάσει τζι κάτω).

 
At 03 January, 2007 15:19, Blogger Lexi_penitas said...

Ακόμα και αν κατι μπορεί να θεωρηθεί αντικειμενικό λόγω του ότι ας πούμε είναι γενικά αποδεκτό, από τη στιγμή που το ενστερνίζεσαι και το πιστευεις γίνεται υποκειμενικό.

Είμαι της αποψης ότι τουλάχιστον όσον αφορά φιλοσοφικές έννοιες δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια ούτε ασπρο / μαύρο.

Οι συγγραφείς πραγματευονται τα θέματα τους συνήθως με βάση τη δική τους ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΗ θεώρηση των πραγμάτων. Δεν παυει όμως η προσφορά τους να είναι οφέλιμη επειδή η άποψη τους γίνεται αφορμή να αναπτυχθεί προβληματισμός σε ατομικό ή σε συλλογικό επίπεδο.

Όσο για τους "δυσνόητους" συγγραφείς τι να σου πω Δρακούνα μου. Ούτε εσενα σε κατάλαβα ποτέ αλλά σε διαβαζω ανελλειπώς ...χαχαχαχαχα. Φιλια!

Πάω να πιω (περπατητός)

 
At 03 January, 2007 15:41, Blogger Αλφα Μι. said...

Ε και βέβαια εν θέμα υποκειμενικότητας.
Ο Coelho σίγουρα πρέπει να του εδίαν τζαι να άφτεν πάντω [εκαταλαβες ποιου]
Κατα τ'άλλα η Βραζιλιάνα πουτάνα που της υποσχεθήκαν λεφτά τζαι πλούτη τζαι φήμη, δεν παύει να είναι μια αντανάκλαση της σημερινής, κολασμένης κοινωνίας μας.
Βέβαια εν μιλώ για την εγχώρια κοινωνία αλλα τη κοινωνία όλου του κόσμου.
Εμένα προσωπικά με έχει τραβήσει το συγκεκριμένο βιβλίο.
Καθόμουν στο αυτοκίνητο μια μέρα και έπιασε το μάτι μου το βιβλίο που εξέχασε κάποιος τζαι εδιάβασα μερικές σελίδες..
Μερικές σελίδες ακόμα τζαι απορροφήθηκα ειλικρινά.

Τέλοσπάντων..
Όλα είναι του μυαλού που λες και εσύ.

 
At 03 January, 2007 17:39, Blogger evita said...

Δρακούνα μου ούτε εμένα μου άρεσαν τα «Κινέζικα Κουτιά», μην ανυσηχείς δεν είσαι μόνη.

Λοιπόν εσείς έτσι όπως πάμε θα με κάνετε να ντρέπομαι για τα βιβλία που διαβάζω.

Ο Coelo μου αρέσει. Όχι τόσο γιατί έχει βαθία νοήματα και μπλα μπλα μπλα αλλά γιατί είναι απο τις top συντροφίες στο αποχωρητήριο και στα αεροπλάνα. Διαβάζεις με γρήγορες ματίες απλά βιβλία, δεν σου μένει και κάτι το ιδιαότερο αλλά έχω διαβάσει πολύ χειρότερα.

Τον τελευταίο καιρό έχω γνωρίσει την Paullina Simons και διαβάζω μετα μανίας το ένα βιβλίο πίσω που τ' αλλό.

Τελικά η λογοτεχνία είναι πάντα υποκειμενική. Έχω γνωρίσει άτομα που δεν τους αρέσει ο Λουντέμης, η Παπαδάκη, ο Φρέντυ, ο Έκο. Εμένα απο την άλλη ποτέ δε μου άρεσε το Τζέην Εϋρ, το Εγκλημα και Τιμωρία, ο Κινγκ (και άλλα που δεν τα λέω γιατί θα με πάρετε με τις τομάτες).

Δεν θα έλεγα ποτέ όχι σε ένα βιβλίο αλλά από την άλλη με 1500 και βάλε λογοτεχνικά στη βιβλιοθήκη μου δεν έχω τίποτα σήμερα να διαβάσω, οπότε είμαι ανοιχτή σε οποιεσδήποτε προτάσεις.

 
At 03 January, 2007 18:39, Blogger achilleas999 said...

kala ta eipe o Lexi_penitas, btw ediavasa 4i 5 tou coelho je o alximistis pou itan je to proto itan jino pou m aresei ligotero. to 5o vouno, o diavolos kai i despinida prim je to imerologio enos magou (miazei llio me ton alximisti touto je eshei je kati praktikes tou RAM wtv) en pio orea.

Evita diavase tous Dromous tou Nikou dimou, en xero gia sas alla theoro ton polla spoudeo athropo je osoi en xeroun to blog tou en to pio polysxoliasmeno (me ta pio polla sxolia ennow) elliniko blog.

 
At 03 January, 2007 20:06, Blogger To Hlithio Agrino said...

Όλοι αυτοί (Κοέλιο, Μπράουν) λένε παλιές ιστορίες με νέο ντεκόρ... Είναι -τουλάχιστον -μέτριοι αναμεταδότες.

Σαν τη "Βερά στο Δεξί" σε σύγκριση με "Λάμψη" ή "Καλημέρα ψωλ... εεε Ζωή". Καλύτερα τα φωτογραφικά στοιχεία της σκηνοθεσίας, πιο καλοί οι οπερατέρ, ακόμη και οι ηθοποιοί αλλά και η δημιουργία χαρακτήρων, οι διάλογοι, κλπ. Στην ουσία όμως είναι τα ίδια "τρικς" μοτιφαρισμένα ελαφρά. Ποιος θα επιβληθεί, ποιος θα αυτωθεί με πλησιέστερο συγγενή... και τελικά αυτό που γίνεται είναι μια διανομή συναισθηματικών ταυτίσεων με όσο το δυνατό μεγαλύτερο ή πιο επιθυμητό "target audience".


Μου αρέσουν πάντως οι συγγραφείς τύπου Τομ Ρόμπινς... που πλάθουν μύθους όχι για να προσποιηθούν ότι είναι "η αλήθεια" και να πείσουν τον αναγνώστη αλλά για να τους χρησιμοποιήσουν σαν υπόστρωμα για να μοιραστούν την (απαισοδοξο-αισιόδοξη) "αίσθηση κατεύθυνσης" που έχουν... και σε κάνουν να ξεχέ... στα γέλια.

Αλήθεια, έχεις δοκιμάσει τον Τομ Ρόμπινς;

 
At 03 January, 2007 21:37, Blogger michaella said...

ego pali latrevo tin alkioni papadaki epidi exei tin foveri ikanotita na vgazei perissoteri skepsi para ploki. kai den sizito ton tropo grapsimatos tis pou einai ji pou to top

apo tin alli latrevo tin agatha christie epidi kanei to mialo mou na katharizei apo otidipote allo kai na estiazetai sto mistirio. einai mia poli kali askisi xalarosis. vevaia episis latrevo ton tropo grapsimatos tis, pou ton vrisko iperoxo, giafto kai den dokimasa pote na diavaso vivlio tis sta ellinika.

ara gia mena ena simantiko kritirio einai to paignidi me tis lexeis kai to an sou aresei afto to sigkekrimeno paignidi se ena sigkekrimeno vivlio einai episis pragma poli ipokeimeniko

 
At 03 January, 2007 21:38, Blogger michaella said...

a kai kati allo. miso afta pou leei o nietzsche (osa katalavo diladi) alla latrevo ton tropo pou grafei (akoma kai apo metafrasi). mporo na po pos mou arese i den mou arese to sigkekrimeno vivlio tou pou diavasa?

 
At 04 January, 2007 01:13, Blogger Leonidas said...

hmm o nitse tha ithele na eleges pws den sou arese, afto ine sigouro.

ego tha elega pws sou arese, afou kathises na skeftis toulaxisto afta pou lei. Paradoxo to vrisko prosopika afou ton vrisko agarmpo siggrafea alla me idees poli sostes...

oso gia ton cuelho, tha simfoniso apolitos! o pio ipertimimenos siggrafeas tis genias mas!

hmm ego, ( epidi 3ero oti pethenete na mathete ) agapw para poli ton Marquez .. iparxi pragmatiki omorfia sto grapsimo tou, alla den leipei ke i istoria...

 
At 04 January, 2007 01:15, Anonymous Γιώργος said...

@Μικαέλλα: Μπορείς να πεις αυτό που είπες, ακριβώς όπως το διαχώρισες. Όπως μπορείς να πεις ότι ο Πάολο γράφει σκατά με σκατίστικο τρόπο. Προσωπικά βρίσκω πιο ουσιώδη και πιο απολαυστική μια μέτρια στήλη ωροσκοπίων. Άποψη είναι και αυτή.

 
At 04 January, 2007 03:27, Anonymous valentinos said...

den eshete ipothesi, kanenas sas. stavros stavrou kai ta miala sta kagkela.

 
At 04 January, 2007 04:03, Blogger michaella said...

@leonidas en exo oute tin epilogi oute tin politelia na MIN skeftomai afta pou egrapse o nietzsche. distixos afto spoudazo. prosopika theoro oti en xerei ti tou ginetai kai mallon pasxei pou to sindromo tis ellipsis sex i kati tetio. alla afierosa ena essay mou sto pos ekfrazetai i filosofia tou mesa apo tin texniki grapsimatos tou, epidi itan to mono prama pou vasika mou arese pano tou, so emeletisa to kapos to zitima, giafto exo kai toso entoni apopsi. anyway makari na ton peraso kai na men ton xanaevro mprosta mou kai tha katso na diavaso to how nietzsche died (efere mou to mia kolliti mou sta genethlia mou epidi xerei tin agapi pou tou trefo) gia na apolafso (esto kai ton fictional) thanato tou =)

 
At 04 January, 2007 08:23, Blogger drakouna said...

Ευχαριστώ για τα βιβλία που μου εισηγείστε. Πρέπει σύντομα να ξαναπάω σε βιβλιοπωλείο (να δω και τι διαβάζει ο κόσμος δαμέσα:)

 
At 04 January, 2007 10:57, Blogger michaella said...

drakouna soloneio na pas. prosopika vrisko oti exoun mia arketa evria sillogi apo vivlia, plus to xenoglosso section tous den einai ki asximo an theleis na kolliseis se afta

 
At 04 January, 2007 11:17, Anonymous Γ.Ι said...

Δρακούνα, πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο με τίτλο "Στο ντιβάνι" του Yalom. Είχα φτάσει στο μισό και δεν ήξερα αν όντως φιλοσοφούσε, αν έλεγε σοφιστείες ή αν αμπελοφιλοσοφούσε (λέγε με Κοέλο - συμφωνώ). Ο συνειρμός προχωρούσε κάπως "μα αφού εν που τους πιο καταξιωμένους ψυχίατρους, πώς γίνεται να αμπελοσοφεί". Τζιαι μετά λαλώ.. "μα η μαλακία εν τζιαι θωρεί πτυχία".

Όπως και να έχει, ο τύπος άρεσε μου, και χτες αγόρασα ακόμα ένα του βιβλίο με τίτλο "Η θεραπεία του Σοπεναουερ".

Τεσπα, το πόιντ είναι ότι τούτο που εγώ βρίσκω βαρετό εσύ μπορεί να το βρίσκεις λάιτ και το ανάποδο, όμως ο Κοέλο είναι αχάπαρος που την είδε φιλόσοφος και και-καλά διανοούμενος.

Cheers

Congrats on the pregnancy btw, εν έκαμα σχόλιο στις προηγούμενες καταχωρήσεις

 
At 06 January, 2007 17:18, Blogger To Hlithio Agrino said...

Δρaκομάνα... αν θες να δοκιμάσεις τον Τομ Ρόμπινς... εισηγούμαι το "Jitterbug Perfume" (Ελλ.: "Το άρωμα του Ονείρου")...

 
At 07 January, 2007 23:27, Anonymous nekatomenos said...

Iiii, kato ta xeria apo ton Alximisti! Mia xara paramythaki eitan [otan to diavasa sto gymnasio].
Toulaxiston simfonoume gia tin Austen. Thea i kyria, an kai agamiti.

 

Post a Comment

Links to this post:

Create a Link

<< Home


ΠΡΟΣΟΧΗ: Το blog βλάπτει σοβαρά την υγεία όλων όσων δεν διαθέτουν χιούμορ.